DailyOne

Ο καρκίνος του προστάτη

11 Σεπτεμβρίου
18:46 2013

Στην κατηγορία:

Ο καρκίνος του προστάτη είναι ο συχνότερος καρκίνος των ανδρών στις αναπτυγμένες χώρες και αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου τους από νεοπλασίες, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα. Ένας στους έξι άνδρες διαγιγνώσκεται με καρκίνο του προστάτη, ενώ τα 2/3 των ασθενών είναι από 45 έως 75 ετών.

Ο καρκίνος του προστάτη στα αρχικά στάδια δεν συνοδεύεται από ιδιαίτερα συμπτώματα. Μόνο σε προχωρημένα στάδια εμφανίζονται διαταραχές της ούρησης η συμπτώματα που οφείλονται σε μεταστάσεις (π.χ. οστικός πόνος).
Για αυτόν το λόγο ο προληπτικός έλεγχος είναι καθοριστικός στην αντιμετώπιση του. Το PSA είναι πλέον εξέταση ρουτίνας. Σε συνδυασμό με τη δακτυλική εξέταση, το διορθικό υπερηχογράφημα και τη βιοψία προστάτη βοηθά στη σταδιοποίηση της νόσου αλλά και στη λήψη σωστών και έγκαιρων θεραπευτικών αποφάσεων.

  • Τι είναι ο προστάτης και που βρίσκεται;

Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας, περίπου στο μέγεθος ενός καρυδιού, ο οποίος βρίσκεται ακριβώς κάτω από την ουροδόχο κύστη. Ο σωλήνας παροχέτευσης της κύστης ονομάζεται ουρήθρα και περνά μέσα από το κέντρο του αδένα προς το πέος.
karkinos_tou_prostati_dailyone_3
Ο μηχανισμός που επιτρέπει τη δίοδο των ούρων ονομάζεται σφιγκτήρας και δρα σαν βαλβίδα, επιτυγχάνοντας εγκράτεια και αποτρέποντας τη διαρροή ούρων από την κύστη. Υπάρχουν δυο τέτοιοι σφιγκτήρες, ακριβώς κάτω και πάνω από τον προστατικό αδένα. Ο ένας από πάνω, ο εσωτερικός σφιγκτήρας, είναι ενσωματωμένος μέσα στους ιστούς της ουροδόχου κύστης. Ο άλλος από κάτω, ονομάζεται εξωτερικός σφιγκτήρας, και είναι ο πιο σημαντικός.

  • Ποια η λειτουργία που επιτελεί ο προστάτης;

Ο προστατικός αδένας είναι μέρος του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος. Αναπτύσσεται στην εφηβεία και συνεχίζει να μεγαλώνει κατά τη διάρκεια της ζωής. Ο προστάτης λειτουργεί πιο πολύ σαν σημείο διασταύρωσης. Επιτρέπει, δηλαδή, στους σωλήνες που μεταφέρουν το σπέρμα από κάθε όρχι, και σε αυτούς που παροχετεύουν τις σπερματοδόχους κύστεις, να συναντηθούν, και μετά να αδειάζουν το περιεχόμενο τους στην ουρήθρα. Οι σπερματοδόχες κύστεις αποτελούνται από δύο «σακούλια» τα οποία προμηθεύουν το σπέρμα με θρεπτικές ουσίες και βρίσκονται ακριβώς πίσω από τον προστάτη.
Στο σημείο του ανδρικού οργασμού, το σπέρμα, το υγρό από τις σπερματοδόχους κύστεις και οι εκκρίσεις του προστάτη εισέρχονται στην ουρήθρα και αναμειγνύονται. Έτσι δημιουργείται το σπερματικό υγρό. Ακολούθως, αυτό «εκτοξεύεται» από το πέος, με κατάλληλες ρυθμικές μυϊκές συσπάσεις.

  • Τι ελέγχει τον προστατικό αδένα;

Η ανάπτυξη του προστάτη ελέγχεται από την τεστοστερόνη, την κύρια ανδρική ορμόνη που καθορίζει την ανάπτυξη των ανδρικών χαρακτηριστικών. Το μεγαλύτερο μέρος της τεστοστερόνης παράγεται από τους όρχεις, ενώ ένα μικρό ποσοστό πάντοτε παράγεται από τα δύο επινεφρίδια, τα οποία βρίσκονται στην κορυφή του κάθε νεφρού. Η ορμόνη μπαίνει στο κυκλοφορικό σύστημα και από εκεί κατευθύνεται προς τον προστάτη. Εκεί μετατρέπεται σε διύδρο-τεστοστερόνη (DHT), μία πιο ενεργητική μορφή, η οποία διεγείρει την ανάπτυξη του αδένα.
Ο προστάτης σταδιακά μεγαλώνει μαζί με την ηλικία, καταλήγοντας σε συμπτώματα, όπως μείωση της ροής των ούρων και αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης, συχνουρία, νυχτουρία, δυσουρία, δυσχέρεια στην έναρξη της ούρησης κλπ. Συνήθως αυτή η μεγέθυνση είναι ήπια (δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας).

  • Τι είναι ο καρκίνος του προστάτη;

Φυσιολογικά, στον προστάτη, όπως και στο υπόλοιπο σώμα, υπάρχει μια συνεχής ανακύκλωση των νεκρών κυττάρων, κατά την οποία τα καινούρια αναπληρώνουν τα «γερασμένα». Στην περίπτωση του καρκίνου η ισορροπία μεταξύ των καινούριων και των παλαιών κυττάρων παύει να υφίσταται, με πολλά καινούρια να παράγονται και παλαιά να ζουν περισσότερο, καθώς η διαδικασία θανάτου των κυττάρων έχει διαταραχθεί.
Η δημιουργία κακοήθων κυττάρων είναι γνωστή ως καρκίνος του προστάτη. Διαφέρουν από την ήπια μορφή υπερτροφίας στο ότι, τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να εξαπλωθούν σε άλλα μέρη του σώματος (δημιουργία των γνωστών μεταστάσεων).

  • Πως εξαπλώνεται ο καρκίνος του προστάτη;

Τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να εξαπλωθούν προς τα έξω με άμεση ανάπτυξη τους σε γειτονικά μέρη του σώματος, μέσω της κάψας του αδένα, όπως στις σπερματοδόχες κύστεις και την ουροδόχο κύστη. Μερικές φορές μπορεί να εξαπλωθούν μέσω του κυκλοφορικού συστήματος και στη συνέχεια να εμφυτευτούν και να πολλαπλασιαστούν στα κόκαλα της σπονδυλικής στήλης.
Τέλος, τα κύτταρα μπορούν να εξαπλωθούν και μέσω των λεμφαγγείων. Τα αγγεία αυτά διοχετεύονται μέσω των λεμφαδένων, για να αδειάσουν τελικά πίσω στο κυκλοφορικό σύστημα. Για αυτό οι λεμφαδένες μπορούν να προσβληθούν από καρκινικά κύτταρα στην προσπάθειά τους να καθαρίσουν τη λέμφο.

  • Πόσο κοινός είναι ο καρκίνος του προστάτη;

Στην Κύπρο ο καρκίνος του προστάτη είναι ένας από τους πιο συχνούς καρκίνους των ανδρών και προσβάλλει περί τους 200–250 ασθενείς κάθε χρόνο. Ένας άνδρας έχει 10% πιθανότητα να αναπτύξει καρκίνο του προστάτη και 2% να πεθάνει από αυτόν.
karkinos_tou_prostati_dailyone_2
Πράγματι, είναι μάλλον απίθανο ένας άνδρας να ζήσει πολλά χρόνια χωρίς να παρουσιάσει καρκίνο του προστάτη. Αυτό, όμως, δε σημαίνει ότι είναι απαραίτητο να παρουσιαστούν και οι ενοχλήσεις. Έτσι, πολλοί ασθενείς πεθαίνουν χωρίς αυτές να έχουν διαγνωστεί κατά τη διάρκεια της ζωής τους, επειδή ποτέ δεν είχαν εκδηλώσει οποιαδήποτε συμπτώματα.

  • Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης του καρκίνου του προστάτη;

Δεν υπάρχει σίγουρη απάντηση στο ερώτημα αυτό. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν κάποιοι παράγοντες οι οποίοι θα μπορούσαν να αυξήσουν την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του προστάτη.
Πρώτου βαθμού συγγενείς ασθενών με καρκίνο του προστάτη έχουν αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν την ασθένεια οι ίδιοι, ιδιαίτερα εάν ο αδελφός ή ο πατέρας είχαν προσβληθεί από την ασθένεια. Η ασθένεια αυτή είναι πιο συχνή στους Αφρο-Αμερικανικούς λαούς και πιο σπάνια στην Κίνα. Υπάρχει, επίσης, μια συσχέτιση με ανθρώπους που ζουν σε αστικές περιοχές και είναι εκτεθειμένοι στη μόλυνση της ατμόσφαιρας καθώς και με αυτούς που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες λιπαρών ουσιών.

  • Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του προστάτη;

Τις πιο πολλές φορές δεν υπάρχουν κάποια συμπτώματα που να συνδέονται με τα αρχικά στάδια του καρκίνου του προστάτη. Καθώς η ασθένεια προοδεύει και ο όγκος μεγαλώνει, μπορεί έμμεσα να πιέζει την ουρήθρα, εμποδίζοντας την ροή των ούρων κατά την ούρηση. Σε αυτή την περίπτωση, πιθανόν ο ασθενής να παρατηρήσει κάποια αδύνατη και διακοπτόμενη ροή των ούρων η οποία να χρειάζεται περισσότερη προσπάθεια.
Επίσης, αφού ουρήσει, ίσως να εξακολουθεί να έχει το αίσθημα ημιτελούς κένωσης της κύστεως, συχνοουρία, δυσουρία, νυκτουρία κλπ. Ωστόσο, αυτά δεν είναι συμπτώματα ειδικά του καρκίνου του προστάτη αφού παρουσιάζονται πιο συχνά στις περιπτώσεις φυσιολογικής μεγέθυνσης του αδένα (υπερτροφίας).

Ακόμη, αίμα μέσα στο σπερματικό υγρό ίσως να είναι σημάδι καρκίνου του προστάτη. Ωστόσο, και πάλι πρόκειται για ένα συχνό φαινόμενο το οποίο δε συνδέεται απαραίτητα με κακοήθεια. Εάν ο όγκος έχει εξαπλωθεί στα κόκαλα, ίσως προκαλέσει πόνο. Το πιο κοινό σημείο για να παρουσιαστεί αυτό είναι συνήθως η σπονδυλική στήλη, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω.

  • Ποιος θεραπεύει ασθενείς με καρκίνο του προστάτη;

Συνήθως, ασθενείς με συμπτώματα όπως αυτά που έχουν αναφερθεί προηγουμένως, επισκέπτονται σε πρώτο στάδιο τον παθολόγο ή τον οικογενειακό ιατρό. Ακολούθως, και μετά από τις προκαταρκτικές εξετάσεις, ασθενείς με υποψία προβλήματος του προστάτη παραπέμπονται στον ουρολόγο. Αυτός, κρίνοντας από τα συμπτώματα και τις εργαστηριακές εξετάσεις, θα αποφασίσει και θα διενεργήσει βιοψία του προστάτη (συνήθως ανώδυνη διαδικασία). Μετά την μικροσκοπική εξέταση του δείγματος της βιοψίας και εφόσον η διάγνωση είναι καρκίνος, η περαιτέρω θεραπεία θα αποφασιστεί από κοινού με τον ακτινοθεραπευτή ογκολόγο.

Η θεραπεία εξαρτάται αποκλειστικά από το στάδιο της νόσου, σε συνδυασμό με τη γενική κατάσταση του ασθενούς και την ηλικία. Η προτίμηση του ασθενούς λαμβάνεται πάντοτε υπόψη στην επιλογή θεραπείας.

  • Πως γίνεται η διάγνωση του καρκίνου του προστάτη; (αναφορικά)

• Αιματολογικές εξετάσεις (PSA)
• Υπερηχογράφημα και Βιοψία

  • Ποιες είναι οι επιλογές θεραπείας για τον καρκίνο του προστάτη;

Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς με διαγνωσμένο καρκίνο του προστάτη είναι:

• Στενή παρακολούθησηkarkinos_tou_prostati_dailyone_1
• Ριζική προστατεκτομή
• Ακτινοθεραπεία
• Ορμονοθεραπεία
• Χημειοθεραπεία

Είναι σημαντικό οι ασθενείς να είναι ενημερωμένοι για τις διάφορες θεραπείες και πρέπει να αισθάνονται άνετα να τις συζητήσουν με τον ουρολόγο ή τον ογκολόγο τους. Οποιαδήποτε θεραπεία και αν ακολουθήσει ο ασθενής θα πρέπει να έχει συνεχή παρακολούθηση.

Πηγές & Βιβλιογραφικές αναφορές
• Ογκολογικό Κέντρο
• National Cancer Institute
• Bupa Health Information Team, 2012

                  

Άλλοι χρήστες διάβασαν επίσης